Celem lekcji jest uświadomienie Wam przyczyn słabości Rzeczypospolitej wobec sąsiednich państw (Rosja, Prusy i Austria) w pierwszej połowie XVIII wieku. Państwo polskie, które do połowy XVII wieku uznawane było za wzór do naśladowania(kraj słynący z tolerancji religijnej, demokracja szlachecka zamiast władzy absolutnej króla), zmieniało się w państwo z nietolerancją religijną i samowolą magnatów. Dlaczego tak się stało? O tym na dzisiejszej lekcji.
1. Praca z tekstem podręcznika.
W każdym ze zdań są nieprawdziwe słowa. Na podstawie tekstu w podręczniku(s. 112) wyszukaj błąd, popraw a następnie przepisz zdania do zeszytu.
A. Potęga Prus opierała się na rozwoju gospodarki ( zakładanie manufaktur i uprawa kukurydzy / ziemniaków), rezygnacji z poddaństwa chłopów oraz wprowadzeniu tolerancji religijnej.
B. Rosja rządzona przez carycę Katarzynę Wielką doszła do potęgi po przejęciu majątków ziemskich Cerkwi prawosławnej, wprowadzenie świeckich szkół dla szlachty i mieszczaństwa oraz zmniejszeniu / zwiększeniu władzy nad chłopami.
C. Znaczną / małą część zebranych podatków władcy Prus, Austrii i Rosji przeznaczali na rozbudowę i uzbrojenie armii.
2. Plan wydarzeń - notatka do zeszytu.
1. Stanisław Poniatowski kandydatem rodziny Czartoryskich i władczy Rosji na króla Polski.
2. Elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego(1764).
3. Próby wzmocnienia władzy królewskiej - ograniczenie praw szlachty innowierczej.
4. Ingerencja armii rosyjskiej i wycofanie się króla z prób reform.
5. Rosja gwarantką zasady wolnej elekcji i liberum veto w Rzeczypospolitej.
6. Szlachta katolicka zawiązuje konfederację barską pod hasłem obrony wiary katolickiej
i liberum veto(1768).
7. Prusy wprowadzają swoje wojsko na tereny Pomorza Gdańskiego i Warmii.
8. Prusy namawiają Rosję i Austrię do przeprowadzenia I rozbioru Polski(1772).
3. Praca z mapą.
Przypatrz się uważnie mapie a następnie wpisz do zeszytu uzupełnioną notatkę:
W 1772 roku w wyniku I rozbioru Polska utraciła na rzecz Rosji: część ziemi litewskich i białoruskich z miastami: ...................... i ................... ; na rzecz Austrii południową Małopolskę i część Rusi Halickiej z miastem ............................ oraz na rzecz Prus Pomorze Gdańskie bez miasta ........................... .
4. Praca z tekstem źródłowym.
Na podstawie fragmentu tekstu źródłowego wymień i zapisz w zeszycie dwa powody I rozbioru Polski.
"Mocarstwa sąsiadujące z Polską [...] ustaliły zgodnie, że należy działać niezwłocznie, by doprowadzić do pokoju i porządku w Polsce i utrwalić na solidnych podstawach dawne konstytucje tego państwa i wolności jego narodu. [...] Zabiegając w tej chwili ruinie i rozkładowi tego państwa [...] mają równocześnie pretensje do niektórych posiadłości Rzeczypospolitej. Nie mogą więc ich zaniedbać."(Teksty źródłowe do nauki historii w szkole średniej. Z. 17. opr. Z. Lubiszewska, warszawa 1960)5. Połącz pojęcia z ich poprawnymi objaśnieniami.
Poniżej zamieściłem 5 pojęć, których znaczenie będziecie musieli odszukać w temacie (podręcznik, s. 114-115) a następnie dopasować do nich objaśnienie. Jak dopasujecie, wtedy przepiszcie to do zeszytu.
1. Szkoła Rycerska a. nazwa spotkań polskiego króla z politykami i ludźmi kultury
2. Teatra Narodowy b. instytucja odpowiedzialna za reformę oświaty w Polsce
3. Komisja Edukacji Narodowej c. wybudowany aby połączyć Wisłę z dorzeczem Dniepru
4. Kanał Królewski d. miejsce wystawianiu sztuk przez Wojciecha Bogusławskiego
5. Obiady czwartkowe e. pierwsza świecka szkoła dla szlachty
5. Podsumowanie.
Pewnie zwróciliście uwagę, dopasowując pojęcia do opisów, że każde z tych pojęć stanowi ważny punkt w rozwoju polskiej kultury lub gospodarki. Myślę , że z czasu nauki historii w szkole podstawowej kojarzycie terminy Szkoła Rycerska i Komisja Edukacji Naukowej.
Nie możemy zapominać o dokonaniach gospodarczych. Budowa Kanału Królewskiego, była wynikiem konieczności szukania nowej drogi dla eksportu polskiego zboża do państw Europy Zachodniej (dawna droga przez Gdańsk była mało opłacalna, ponieważ po I rozbiorze Pomorze Gdańskie było pod kontrolą Prus i pobierano tam wysokie opłaty celne).
Pomimo utraty ziemi, stopniowo wprowadzane przejście z gospodarki folwarcznej (w której podstawą była odrabiana przez chłopów praca pańszczyźniana) na czynszową (chłopi użytkują ziemię i płacą za to czynsz pieniężny), pozwalało na zwiększenie dochodów szlachty a częściowo także kupców i rzemieślników w miastach.
Odbudowa miast, po zniszczeniach wojennych następował by szybciej, gdyby szlachta nie starała się wyposażać swoje rezydencje magnackie zakładając prywatne manufaktury, a nie korzystali z wyrobów z manufaktur mieszczańskich.
P.S. W związku z tym, że jak policzyłem zostało nam do końca roku szkolnego tylko 6 lekcji, a nie wiemy czy będą jeszcze to zajęcia w szkole(obecne zdalne nauczanie mamy do 24 maja), chcę żebyście dzisiejszą lekcję na pewno wpisali do zeszytu bo za tydzień zadam pracę domową (z kolejnej lekcji) i będziecie wysyłali do mnie zdjęcia lub skany obu tematów. BĘDZIE TO ZA TYDZIEŃ!!!.
Pozdrawiam
Kamil Sztelmach
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz